บทที่ 3: Pip และ Lot คืออะไร

Pip คืออะไร

Pip (Percentage in Point หรือ Price Interest Point) คือหน่วยวัดการเปลี่ยนแปลงราคาที่เล็กที่สุดมาตรฐานของคู่สกุลเงิน เป็นหน่วยที่นักเทรดใช้วัดกำไร-ขาดทุน

• สำหรับคู่ส่วนใหญ่ 1 pip คือทศนิยมตำแหน่งที่ 4 (0.0001)
• สำหรับคู่ที่มี JPY 1 pip คือทศนิยมตำแหน่งที่ 2 (0.01)

ตัวอย่าง: EUR/USD ขยับจาก 1.1000 เป็น 1.1001 = ขึ้น 1 pip ส่วน USD/JPY ขยับจาก 150.00 เป็น 150.01 = ขึ้น 1 pip เช่นกัน

Pipette (จุดทศนิยมที่ 5)

โบรกเกอร์สมัยใหม่แสดงราคาละเอียดกว่าเดิมหนึ่งตำแหน่ง เรียกว่า Pipette หรือ Fractional Pip

• EUR/USD แสดงเป็น 1.10005 (5 ตำแหน่ง) → ตำแหน่งสุดท้ายคือ pipette
• 10 pipette = 1 pip

อย่าสับสนระหว่าง pip กับ pipette เพราะตัวเลขจะต่างกัน 10 เท่า เวลาตั้ง Stop Loss/Take Profit

Lot คืออะไร

Lot คือหน่วยวัด "ขนาด" ของการเทรด หรือปริมาณสกุลเงินที่คุณซื้อขาย ยิ่ง Lot ใหญ่ มูลค่าต่อ pip ยิ่งสูง กำไร-ขาดทุนยิ่งเร็ว

มือใหม่ควรเริ่มจาก Micro Lot (0.01) เพื่อจำกัดความเสี่ยงในขณะที่กำลังฝึก

วิธีคำนวณกำไร-ขาดทุน

สูตรพื้นฐาน:

กำไร/ขาดทุน = จำนวน Pip × มูลค่าต่อ Pip × จำนวน Lot

ตัวอย่างที่ 1: Buy EUR/USD 1 Standard Lot แล้วราคาขึ้น 20 pip = 20 × 10 × 1 = กำไร 200 ดอลลาร์ (ประมาณ 7,200 บาท)

ตัวอย่างที่ 2: Buy EUR/USD 0.10 Lot (Mini) แล้วราคาขึ้น 20 pip = 20 × 1 × 1 = กำไร 20 ดอลลาร์

ตัวอย่างที่ 3: Sell EUR/USD 0.01 Lot (Micro) แล้วราคาขึ้น 30 pip (ขาดทุนเพราะ Sell) = 30 × 0.1 × 1 = ขาดทุน 3 ดอลลาร์

มูลค่าต่อ Pip ของคู่ต่าง ๆ

มูลค่าต่อ pip ไม่ได้เท่ากันทุกคู่ ขึ้นกับว่า Quote Currency คืออะไร

• คู่ที่ Quote เป็น USD (เช่น EUR/USD, GBP/USD): 1 Standard Lot ประมาณ 10 ดอลลาร์/pip คงที่
• คู่ที่มี JPY (เช่น USD/JPY): ต้องคำนวณตามอัตราแลกเปลี่ยนปัจจุบัน
• ทองคำ (XAU/USD): การคำนวณ pip ต่างออกไป มักคิด 1 pip = 0.01 และมูลค่าต่อ pip ขึ้นกับขนาดสัญญาของโบรกเกอร์

แนะนำให้ใช้ "Pip Value Calculator" ที่โบรกเกอร์ส่วนใหญ่มีให้ เพื่อความแม่นยำก่อนเปิดออเดอร์จริง

การกำหนดขนาด Lot ตามความเสี่ยง (Position Sizing)

นี่คือทักษะที่สำคัญที่สุดในการอยู่รอดในตลาด แทนที่จะ "เดา" ขนาด Lot ให้คำนวณจากความเสี่ยงที่ยอมรับได้

สูตร: ขนาด Lot = (เงินทุน × % ความเสี่ยง) ÷ (ระยะ Stop Loss เป็น pip × มูลค่าต่อ pip)

ตัวอย่าง: คุณมีทุน 1,000 ดอลลาร์ ยอมเสี่ยง 2% ต่อออเดอร์ (= 20 ดอลลาร์) ตั้ง Stop Loss ที่ 50 pip บน EUR/USD

• ขนาด Lot = 20 ÷ (50 × 10) = 0.04 Lot

แปลว่าคุณควรเปิดออเดอร์ที่ 0.04 Lot เพื่อให้ถ้าโดน Stop Loss จะเสียแค่ 20 ดอลลาร์ (2% ของพอร์ต) พอดี

ตัวอย่างคำนวณขนาด Lot สำหรับทองคำ

สมมติทุน 500 ดอลลาร์ ยอมเสี่ยง 2% (= 10 ดอลลาร์) ต้องการเทรดทอง XAU/USD โดยตั้ง Stop Loss กว้าง 100 pip (ทองผันผวนสูงต้องเผื่อระยะ) ถ้า 0.01 Lot ของทองมีมูลค่าประมาณ 0.10 ดอลลาร์/pip

• ความเสี่ยงถ้าใช้ 0.01 Lot = 100 × 0.10 = 10 ดอลลาร์ พอดีกับที่ยอมเสี่ยง

ดังนั้นทุน 500 ดอลลาร์ ควรเทรดทองแค่ 0.01 Lot เท่านั้น นี่คือเหตุผลที่มือใหม่มักล้างพอร์ตกับทอง เพราะเปิด Lot ใหญ่เกินตัวโดยลืมว่าทองขยับเร็วมาก

ทำไมต้องเข้าใจ Pip และ Lot

เพราะมันคือพื้นฐานของการบริหารความเสี่ยงทั้งหมด ถ้าคุณไม่รู้ว่าแต่ละออเดอร์เสี่ยงเงินเท่าไร คุณก็ไม่สามารถควบคุมการขาดทุนได้ นักเทรดที่ล้างพอร์ตส่วนใหญ่เกิดจากการเปิด Lot ใหญ่เกินทุน โดยไม่ได้คำนวณความเสี่ยงล่วงหน้า

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• เปิด Lot ใหญ่เกินตัว เพราะอยากกำไรเร็ว → ล้างพอร์ตเร็ว
• สับสน pip กับ pipette ทำให้ตั้ง SL/TP ผิด 10 เท่า
• ไม่คำนวณมูลค่าต่อ pip ของทองคำ แล้วเปิด Lot เท่าค่าเงินปกติ → เสี่ยงเกินตัวมหาศาล
• ไม่ปรับขนาด Lot ตามระยะ Stop Loss ทำให้ความเสี่ยงแต่ละออเดอร์ไม่เท่ากัน

สรุปบทเรียน

Pip คือหน่วยวัดการเคลื่อนไหวของราคา ส่วน Lot คือขนาดการเทรดที่กำหนดว่าแต่ละ pip มีมูลค่าเท่าไร เมื่อรวมสองสิ่งนี้กับการตั้ง Stop Loss คุณจะคำนวณ "ขนาด Lot ที่ปลอดภัย" ได้ทุกครั้ง นี่คือรากฐานของการบริหารความเสี่ยงที่จะทำให้คุณอยู่รอดในตลาดได้ในระยะยาว